'Geïrrigeerde' fabrieken en dorstige boerderijen

Om voor haar gezin te zorgen, vertrouwde Hamda op haar boerderij, nadat haar man een ongeluk had gehad waardoor zijn ledematen zijn geamputeerd. De huidige omstandigheden zijn moeilijker zijn dan voorheen, vindt Hamda.

''De zomerinkomsten dekken de kosten niet, vandaag hebben wij niets verkocht'' voegt Hamda toe.

Richting zuiden verlieten wij waar verschillende kleine boerderijen zijn waarvan de eigenaren voor hun dagelijks levensonderhoud afhankelijk zijn van de landbouw.

De lucht was zo heet als uit een kokende ketel, en de schittering van de zon liep uit het glas van het voertuig. Wij stopten twee keer om een pauze te nemen terwijl de cameraploeg begon al foto's van de charmante en prachtige plek maken. Rechts van de weg vindt en landbouwgronden met diverse gewassen plaats, aan de dezelfde kant besloegen kalizoutpoelen grote gebieden. Aan de overkant vindt u industriële faciliteiten op ruige berghellingen, met schitterende uitzicht op de zee.

De Jordaanvallei heeft vruchtbare grond en het hele jaar door warm weer. De zuidelijke Jordaanvallei beslaat ongeveer de helft van de Jordaanvallei en omvat verschillende gebieden, waaronder Haditha, Al-Mazra'a en Al-Safi valleien, dat aan het einde van al-Hasa rivier ligt.

In de zuidelijke Jordaanvallei van het gouvernement Kerak is armoede wijdverbreid, echter merkt je dit niet aan de Jordaniërs tafels gedurende het hele jaar.

Al-Safi vallei staat op de derde plaats wat betreft de productie van de zomergroenten in Jordanië, het produceert ook een vijfde van de wintergroenten van het land, Zelfs nadat de productie de afgelopen tien jaar is met de helft gedaald.

Onze auto stopte na een lange reis voor de boerderij van de jonge Harith Al-Hashoush, die leek te lijden onder waterarmoede.

Al Hashoush was genoodzaakt een waterreservoir aan te schaffen om zijn oogst te redden vanwege het gebrek aan water, gaf Hij aan.

‘’De meeste putten die we hebben in de Zuidelijke vallei zijn van de Arabisch Potas Company...’’ Voegt hij, ‘’De Jordaanvallei-autoriteit is verantwoordelijk voor de waterreservoirs, de autoriteit ondersteunt en beveiligt de Arabisch potas company meer dan de boer’’, voegt hij aan. Hij benadrukte dat het niet eenvoudig is om een put te laten boren vanwege de aanzienlijke financiële kosten.

Na het verlaten van de Hashoush boerderij, vervolgden we onze reis naar de andere kant van de zuidelijke vallei. Langs de suikerfabrieken passeerden we, die door de lokale bevolking bekend staan als Tal Sheikh Issa. Niets anders was te zien dan de verlaten molens, die eeuwen geleden werden opgericht om suikerriet te persen, aangedreven door het krachtige stromende water.

Wij kwamen aan de bij de Khanizira vallei tegen het einde van de dag. Daar troffen wij Sulaiman Al-Saideen, die samen met de andere boeren bezorgd is over het regelen van water.

Volgens Nasser, voormalig minister van Water, is de Zuidelijke Jordaanvallei een van de gebieden met weinig water, omdat de dammen en valleien hoofdzakelijk afhankelijk zijn van overstromingen die voornamelijk van buiten de regio komen.

De waterdeskundige, Nasser, gaf aan dat er een onevenwicht plaats vindt tussen de bronnen en de behoeften van dat gebied. De waterbehoeftes in dit gebied verschillen van die in de andere landbouwgebieden. Hij zei, er is concurrentie tussen het drinkwater dat via Al-Munjib-dam naar Oman gaat en de leidingen van Al-Munjib naar Oman, evenals de leidingen die de industrieën van de Arabisch Potas Company voeden, die is in toename en heeft grote hoeveelheden water nodig.

Op de achtste plaats ter wereld staat de Arabisch Potas Company qua kaliumproductie, dat wordt namelijk gebruikt als landbouwmeststof. Het bedrijf is het enige Arabisch bedrijf in deze branche.

In de regio van de Al-Safi-vallei bevinden zich de potasbassins, die aanzienlijke hoeveelheden water nodig hebben voor de productie van potaszouten. Het bedrijf vertrouwt voor zijn productie grotendeels op grondwater (54%) en oppervlaktewater (19%).

Het bedrijf verklaart dat het een strategie heeft ontwikkeld om het waterverbruik te rationaliseren, naast het vergroten van de opslagcapaciteit en het diversifiëren van bronnen. Volgens het laatste rapport heeft het bedrijf in 2022 de wateropslagcapaciteit met 44% vergroot. Ook heeft het een nieuw reservoir gebouwd met een capaciteit van 80.000 kubieke meter. Bovendien zijn er nieuwe putten geboord om de uitgeputte opslagputten te vervangen en zo aan de behoeften van de gemeenschap te voldoen.

Echter heeft het bedrijf aanpassingen gebracht aan de verdeling van de watervoorraden, waarop het vorige jaar zijn activiteiten verrichtte. Om meer de grond en oppervlaktewater te gebruiken dan de gemeentelijk waterverbruik. Het bedrijf heeft 53,8 % van het grondwater afgenomen uit 21 putten en verdeeld over zes gebieden.

Volgens een gesloten concessieovereenkomst met de Jordaanse regering, bezit het bedrijf het recht op al het benodigde water. Het kan al het nodige schoon water uit de Jordaanrivier, Mujib of Ma' in en Suwayma krijgen voor gebruik in het zout en mineralenwinning processen, en ook in alle andere processen rondom het project. Met het recht om putten te boren in het concessiegebied om schone water te verkrijgen, en het recht behouden om publieke waterbronnen buiten het concessiegebied te gebruiken. Tevens is het bedrijf geautoriseerd om eigendom aan te vragen op eigen kosten.

In het jaar 2014 heeft de Jordaanse regering van de Arabisch Potas Company een subsidie gekregen om een dam in Ibn Hammad rivier in de zuidelijke Jordaanvallei te bouwen, de financiering heeft een waarde van 26 miljoen Jordaanse dinars. Tegenover vraagt het bedrijf ongeveer 2,5 miljoen kubieke meter water per jaar, ongeveer 63% van de maximale capaciteit van de dam per jaar. Deze overeenkomst wordt financiering tegen water genoemd, het water werd geleverd tegen een preferentiële prijs.

De overeenkomst loopt tot 12 jaar, met een verlening van 4 jaar, met het vergroten van het aandeel van het bedrijf in water. Dit komt door zwakke technische studies en slecht projectmanagement. Waardoor de waarde ervan verdubbelde en het aandeel van het bedrijf in de financiering werd verhoogd.

Er werden geologische problemen tijdens het uitvoering bij de dam funderingen ontdekt, waardoor de ontwerpen meerder keren gewijzigd moesten. Daarnaast zijn er ook bijlagen aan de overeenkomst toegevoegd, waarvan de laatste in 2019 was. Deze overeenkomst verhoogt het aandeel van het water dat door het bedrijf wordt verkregen, ondanks het opslagniveau van de dammen niet alle gebruik behoeftes dekt , dit werd in een boek van de damexploitatie directeur aangegeven.

''Financiering voor water'' was niet de enige overeenkomst tussen de Arabisch Potas Company en de regering. Conform aan de waterexploitatie overeenkomst heeft de company het recht om het water van de grondputten te gebruiken, zowel binnen als buiten het concessiegebieden. De autoriteit mag in dit geval geen nieuwe putten boren of toestemmingen aan derden geven om dit te uitvoeren. Ook wordt de autoriteit verboden om de waterprijs te verhogen, met het recht te behouden om te verlagen. Volgens het auditbureau verslag werden geen meters op de ondergrondse putten geïnstalleerd en volledig geen enkele controle geweest over de hoeveelheden van de afgenomen water, zelfs was er geen minimum of maximum voor waterafname vastgesteld.

Waterovereenkomsten tussen de Arabische Potas Company en de Jordaanse regering

Saad Abu Hammour voormalige secretaris van de Jordaanse valleiautoriteit, vindt dat deze overeenkomst tussen beide partijen wel oprecht is. Om reden dat de company heeft aanzienlijk geïnvesteerd in de bouw van de dam door water te verkrijgen, dit gebeurt conform aan de afspraken die de overeenkomst genoteerd.

Abu Hammour voegt toe dat het bedrijf in 2021 een project heeft uitgevoerd om de waterbronnen in In Hammad rivier te trekken, doormiddel van leidingen dit tot 550 kubieke meter per uur leveren.

Abu Hamour heeft eerder als secretaris generaal van de Jordaanse valleiautoriteit, daarna werd hij in 2019 tot adviseur van de voorzitter van de Raad van bestuur van de Arabisch Potas company. in de branche dammen en water.

De water van de autoriteit voldoet niet aan de behoefte van het bedrijf, die grote hoeveelheden water verbruikt, gaf Abu Hamour aan. Daarnaast ontkent hij de aanwezigheid van putten zonder meters en dat de overeenkomst van 2019 dat afspraak niet bevat. En dat de Arabisch Potas company een halve Jordaanse dinar voor elke kubieke meter putwater betaalt, dat werd voor industriële doeleinden geboord, naast de betaling van de bedrijfskosten.

De assistent-secretaris van de Jordaanse valleiautoriteit voor de Zuidelijke valleien, Raed al-Saoeb, zegt dat hij in het " werkvloer "werkt en dat hij het lijden van de boeren niet merkte. Volgens hem moet de boer zelf zuinig zijn met de ontvangen water, en weten hoe mee beter kunnen omgaan. Al-Saoeb wijst erop de aanwezigheid van aantastingen door de boeren op waterleidingen, en ook op andere waterbronnen in het gebied.

Fathi al-Humail, voormalig lid van de Raad van het Gouvernement al-Karak, benadrukt dat alle boeren aantastingen uitoefenen op het gebied, en dat ook bedrijven hieraan bijdragen.

Volgens Al-Humail worden boeren gedwongen om op eigen kosten kunstmatige vijvers te creëren vanwege het watertekort, omdat de autoriteit is niet slaagt om het tekort aan water te dekken.

Gedurende meer dan tien jaar heeft de Jordaanse regering een dam geprobeerd te bouwen. De technische studies en de gekozen locatie leiden tot een coalitie van bedrijven bestaat uit, Unie van Adviseurs, het Zwitserse bedrijf Stucky en de Oostenrijke Bernard Group.

De bouwvertraging van de dam werd veroorzaakt door het gebrek aan financiering. De Potas company heeft in 2014 een subsidie van 26 miljoen Jordaanse dinars voor financiering. Door de zwakke technische studies en de verandering van locatie is de waarde van het project verdubbeld is, waardoor het bedrag uitkwam op 51,5 miljoen Jordaanse dinars.

Naar aanleiding van een interview die in 2022 door parlementslid Majid al-Rawashda aan het Ministerie van Water en Irrigatie werd voorgelegd. Heeft de ministerie de schuld toegekend aan de Adviescoalitie, waarnaar de aanbesteding van Ibn Hammad dam werd verwezen, de verantwoordelijkheid van slechte management, de onjuistheid van ontwerpen en de verkeerde beslissingen die tijdens de uitvoeringen zijn genomen.

Volgens het Ministerie van Water, heeft de Jordaanse valleiautoriteit een arbitragezaak voor de rechter gebracht om de ''schade'' te claimen als gevolg van de gemaakte fouten van de adviseur, een coalitie die de drie bedrijven omvat. In de Permanent Hof van Arbitrage in Den Haag werd de zaak geregistreerd. Volgens de gegevens van de rechtbank, blijkt dat beide partijen in zaak met nummer 08-2022, zijn de Jordaanse regering en twee buitenlandse bedrijven, de lokale bedrijfspartner in de coalitie wordt niet genoemd in het dossier, dat nog steeds lopende is bij de rechtbank, volgens een correspondentie tussen de rechtbank en de onderzoekteam.

Wij onderzochten naar details over Ibn Hammad damproject op de website van het Oostenrijkse bedrijf Bernhard en ook op het lokale bedrijf, het was wel opmerkelijk om te mee te maken dat er geen sporen van dit project te vinden, het leek of wij naar een sprookje zochten. Met een beetje geluk vonden wij het project in een aantal CV' s verspreid in verschillende professionele netwerkplatforms. Deze CV' s waren van voormalige en huidige werknemers van de drie bedrijven van de coalitie. Wij vonden ook een elektronische ''publicatie'' van de Vereniging van consultants op internet, die heeft een paar paragrafen geschreven over Ibn Hammad dam. Met betrekking tot Stucky, konden wij niets vinden over het project, door de samenvoeging van het Zwitserse bedrijf Gruner.

Gruner, het bedrijf uit de fusie met Stucky, gespecialiseerd op het gebied van ingenieursadviesdiensten, heeft vorige jaar het merk Stucky vervangen door het merk Gruner.

Einde 2022 maakt een onderzoeksorganisatie door haar gepubliceerd rapport de verdenking van betrokkenheid van Stucky SA -een andere naam van Stucky en Gruner volgens het handelsregister- in een corruptiezaak waarbij een voormalig regeringsfunctionaris in de Democratische Republiek Congo en een elektriciteitscentrale daarbij betrokken waren.

Op een gepubliceerd foto door Gruner van de Raad van Bestuur ven het bedrijf, staat er de ingenieur Miguel Stucky in.

Na de instorting van twee dammen in Derna in het oosten van Libië in september, kwam de naam van Miguel naar voren. De Amerikaanse Wall Street journaal meldde dat de Libische regering in 2003 Stucky had gevraagd om de dammen te beoordelen, Stucky had toen aanbevelingen gedaan om de bouw van de dammen te versterken.

Stucky had een bouwbedrijf in Tripoli, hij is nooit gekeerd naar Libië vanwege een crisis tussen Zwitserland en Libië, de Libische regering heeft zijn bedrijf in beslag genomen en zijn partner gearresteerd. Dat, naar aanleiding van de arrestatie van Hannibal Gaddafi in Genève in 2008, na beschuldigingen van misbruik van zijn werknemers. Het journaalrapport maakte de rol van het bedrijf op de rehabilitatie van de twee dammen niet duidelijk.

Door het zoeken in de Zwitserse pers vonden wij een rapport, gepubliceerd sinds 14 jaar geleden in elektronische krant Le Temps, deze rapport maakte bekend dat Stucky SA, gevestigd in de Zwitserse, Rennes voor vele jaren in Libië had gewerkt , namelijk in bouw van de dammen.

In het voorjaar 2022 werd het werk aan het Ibn Hammad damproject voltooid, Fathi al-Huwaimil verklaart dat de dam weinig water bevat en geen bijgedragen aan de belangen van de boeren heeft geleverd.